डा. अनुप सुवेदी ।
अहिले कोभिशिल्डको पहिलो डोज लगाइसकेका ६५ वर्षमाथिका बा-आमाले दोस्रो डोज लगाउन पाउनुपर्छ भन्ने जायज माग उठिरहेको छ। तर पहिलो डोज नै लगाउन नपाएका लाखौं बा-आमा र “फ्रन्टलाइनर”लाई पनि दुवै डोज खोप लगाउन प्राथमिकतामा पारिनै पर्छ।
पहिलो डोज खोप ६५ वर्ष माथिका नागरिकको निकै सानो समूहले मात्र लगाउन पाएका थिए। काठमाडौं र ठुला शहरबाहिर हेर्ने हो भने अधिकांश बुवा आमाले खोप लगाउने अवसरबारे थाहै पाएनन्, वा त्यहाँसम्म पुग्नै पाएनन्, वा विविध अफवाह र दुष्प्रचार को शिकार भएर खोप लगाएनन्। कतिजना बा-आमालाई खालि एस्पिरिन खाएको वा अन्य त्यस्तै औषधि खाइरहेको “अपराध”मा खोपकेन्द्रमा खोप दिइएन। त्यो मौकामा पहुँचले “ज्येष्ठ” तर उमेरले कनिष्ठ धेरैले ज्येष्ठ नागरिकलाई भनिएको खोप लिए।
२०११ को जनगणनामा ६५ वर्षभन्दा माथिको जनसङ्ख्या झन्डै १४ लाख देखिएको थियो। पहिलो डोज लगाउने वास्तविक ज्येष्ठ नागरिक २-३ लाखभन्दा बढी छैनन्।
त्यस्तै झन्डै आधा स्वास्थ्यकर्मी र फ्रन्टलाइनरहरूले पनि विविध कारणले पहिलो डोज खोप लगाएनन्। गर्भवती वा स्तनपान गराइरहेका वा “रगत पातलो गराउने” औषधि खाएकाले खोप लिन नपाउने उर्दी जारी गर्नेहरूले मौका पाउँदा पनि आफ्नो गल्ती सँच्याएनन्। खोप लगाउन प्राथमिकतामा परेकाहरूले खोप लगाउने दर निकै कम भएको देख्दादेख्दै उनीहरूलाई खोपका बारेमा आएका अफवाहबारे सुसूचित गर्ने र खोपको विश्वसनीयताबारे ढुक्क बनाउने कुनै प्रयास भएन।
अहिले दोस्रो लहरको कहर देखेका त्यस्ता धेरै ज्येष्ठ नागरिक र फ्रन्टलाइनर पक्कै पनि पहिलो डोज (अनि दोस्रो डोज) खोप लगाउन पाए हुन्थ्यो भनेर छटपटाइरहेका छन्।
त्यसैले पहिलो डोज लगाइसकेकालाई दोस्रो डोज खोप दिन माग गर्दै गर्दा पहिलो डोज नै नपाएकालाई खोप छुटाउन मिल्दैन, उनीहरूलाई पनि दुवै डोज खोप लगाउने यो राज्यको कर्तव्य हो भनेर सम्झौं, सम्झाऔं।
इति!
